Khoai dong luộc và cơn thèm mỗi mùa gió bấc

Khi những cơn mưa đã ngớt, không khí lạnh từ phương Bắc tràn về kèm theo những cơn gió lồng lộng làm cái nắng dịu lại, bầu trời ngả màu bàng bạc cũng là lúc lá khoai dong đã úa vàng, báo hiệu bên dưới lớp đất xốp kia, mớ củ đã đủ đầy, căng mọng.

Cuối xuân đầu hạ cũng là lúc nhiều nhà dỡ đất thu hoạch củ khoai dong. Đây là loại củ thon dài, nhọn, có vảy mỏng bao bọc, nạc trắng. Ở các tỉnh miền Nam còn gọi là mì tinh, huỳnh tinh, bình tinh, miền Bắc gọi là củ dong và ở một số tỉnh thành miền Trung thì gọi là khoai lặn.

Khoai dong trắng là giống như lá nghệ, củ trắng dài có từng mắt, luộc ăn dẻo hoặc mài lấy bột. (Không nên nhầm khoai dong với hoàng tinh trong thuốc bắc). Đây là cây cỏ cao 0.5-0,7 m, củ dài có hai hàng vảy bao lại. Lá tròn dài gân song song, có cuống, chùm ở chót. Hoa màu trắng, nang một hạt, hạt đỏ cơm vàng. Củ ăn được, có chứa 85-90% chất tinh bột. Khoai dong được thuần hóa ở Florida, nhưng chủ yếu được trồng ở vùng Caribe (Jamaica và St. Vincent), Australia, Đông Nam Á, Nam và Đông Phi. Miến dong không được làm từ loài này mà làm từ dong riềng (còn gọi là dong tây) thuộc chi Canna.

Xưa kia khoai dong luôn là “người anh em” đồng cam cộng khổ cùng với các loại khoai sắn khác trong kho lương thực của những nhà nghèo. Bên cạnh đó, khoai dong còn có công dụng trong việc chữa say nắng. Khi bị say nắng, ta chỉ cần lấy một củ rửa sạch nhai nhỏ, nuốt nước dần dần, nếu miệng cứng không nhai được thì giã nhỏ, vắt lấy nước cho uống thì sẽ khỏi trong chốc lát.

khoai-dong-luoc

Khoai dong luộc và những cơn thèm mùa gió bấc

Khi mùa gió bấc về, mùa vụ cũng đang còn thảnh thơi, lúa bát ngát rợp xanh vươn mình trong ánh nắng xuân, bởi vậy kiếm những món ăn chơi dân giã của một vùng quê ấy là lẽ thường tình rồi, lúc này lại vào mùa khoai dong “nứt đất”.

Khoai dong úa lá ngã vàng, dưới gốc đất đã nứt ra từng đường như dây thừng, ra vườn lấy dao tỉa bớt mớ lá, đưa cuốc lên phụp hai nhát quanh bụi, quơ tay nhấc lên, bụi khoai nặng trịch được nhấc lên lúc lỉu những củ trắng ươm lăn tròn. Vậy là công tác đào khoai đã xong trong nháy mắt.

Công đoạn tiếp theo là bỏ vào thau nước rửa sạch bùn đất. Dùng dao gọt bỏ những phần già. Lột lớp vỏ phủ bên ngoài, cắt thành khúc ngắn cho vào nồi với một ít nước ngập xăm xắp cùng nhúm muối bọt cho có vị đậm đà. Sau đó, bắc nồi lên bếp nấu sôi khoảng 30 phút. Dùng đũa xom thử thấy củ khoai mềm là chín. Thế là, nhắc nồi xuống đổ ra rổ, xếp ra dĩa và thưởng thức.

Những người biết cách ăn thường dùng tay nhón lấy củ khoai dong cho vào miệng nhai chậm rãi, nuốt chất bột tinh túy, nhả phần xơ, như thế mới cảm nhận được hương vị bùi bùi, giòn, thơm của thứ củ ân tình dân giã miền quê này.

Ngoài khe cửa, gió bấc giật từng cơn… người xa xứ không chỉ thèm vị ngọt khoai dong, mà còn thèm cả cái hơi ấm của bếp lửa hồng, thèm nghe tiếng gió xào xạo trên mái nhà và tiếng bát đũa va chạm nhau loảng xoảng…


**Xem thêm các bản tin về Du lịch Nghệ An.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *