Chiều 9/8/2025, tại xóm Lũy, xã Bình Minh, huyện Yên Thành (Nghệ An), một sự kiện văn hóa đặc biệt đã diễn ra: Câu lạc bộ Hán Nôm Trần Đình Phong chính thức được thành lập. Đây không chỉ là niềm vui của con cháu họ Trần, mà còn là niềm tự hào chung của quê hương khi di sản tinh hoa chữ Hán Nôm được tiếp nối và lan tỏa.
Câu lạc bộ mang tên cụ Trần Đình Phong – người đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mão, niên hiệu Tự Đức 32 (1879), từng giữ các chức vụ: Hàn lâm sơ thụ phụ trách Biên tu lịch lý ở Kinh đô, Tri phủ Kiến An kiêm lý cả huyện Bình Giang (Hải Dương). Quê quán tại xóm Lũy, cụ đã để lại nhiều giá trị quý báu về Hán Nôm, góp phần làm rạng danh đất học Yên Thành.

Lễ ra mắt Câu lạc Hán Nôm Trần Đình Phong
Tiếp nối truyền thống, cụ Trần Đình Lưu – nhà giáo hưu trí, 97 tuổi, 75 năm tuổi Đảng – vẫn miệt mài gìn giữ chữ nghĩa ông cha, truyền dạy cho các thế hệ sau.
Sự ra đời của Câu lạc bộ Hán Nôm Trần Đình Phong nhận được sự quan tâm, ủng hộ của lãnh đạo xã Bình Minh, ban lãnh đạo và nhân dân xóm Lũy, cùng sự hưởng ứng của Chi hội Thơ Đường luật Việt Nam tại Yên Thành, Hội Thơ Đường luật Yên Thành và nhiều bạn hữu gần xa. Câu lạc bộ sẽ là không gian sinh hoạt, học tập, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của chữ Hán Nôm trên quê hương.
Nhân dịp này, tác giả Trần Đình Thiện (xóm Lũy) đã gửi tặng hai tác phẩm thơ như lời tri ân tiền nhân và lời hứa gìn giữ di sản:
CÂU LẠC BỘ HÁN NÔM TRẦN ĐÌNH PHONG
Lũy cố quê Nghè gió mãi ngân
Hồn xưa thánh ngữ rạng muôn phần
Tổ tiên đức sáng danh khoa bảng
Hậu thế cần chuyên sống nghĩa nhân
Bút thảo nắn dòng câu ý đẹp
Đèn soi tỏ nét chữ tâm chân
Bình Minh rộng bước ngời trang sử
Một thuở văn chương tỏa khắp Trần.
Bài thơ “Câu lạc bộ Hán Nôm Trần Đình Phong” là một tác phẩm Thất ngôn bát cú Đường luật trang trọng, ca ngợi công đức và học vấn của cụ Trần Đình Phong – bậc Tiến sĩ làm rạng danh quê hương. Tác giả Trần Đình Thiện khéo kết hợp hình ảnh quê Lũy, di sản Hán Nôm và đức nghĩa tiền nhân để nhắn nhủ hậu thế gìn giữ chữ nghĩa, sống nhân ái.
Ngôn từ vừa bác học vừa gần gũi, niêm luật chỉnh tề, hình tượng giàu biểu trưng, thể hiện ý nghĩa sâu sắc của việc thành lập câu lạc bộ: bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa Hán Nôm cho hôm nay và mai sau.
——-**——-
HỒN QUÊ
Lũy xưa ghi dấu hồn quê,
Bút nghiêng chữ thánh say mê tháng ngày.
Tổ tiên để lại men say,
Con cháu vun đắp cho đầy nghĩa nhân.
Hán Nôm ngời sáng tinh thần,
Bình Minh tỏa rạng xa gần tiếng thơ.
Một lòng gìn giữ bao giờ,
Nguồn xưa chảy mãi, bến mơ vững bền.
Bài “Hồn quê” được Trần Đình Thiện viết theo thể lục bát, mộc mạc và đậm chất dân ca, ca ngợi truyền thống Hán Nôm của quê hương xóm Lũy, xã Bình Minh.
Mở đầu, tác giả gợi lại hình ảnh quê xưa gắn với “chữ thánh” – biểu tượng của tri thức và văn hóa. Tiếp đó, thơ nhấn mạnh sự tiếp nối từ tổ tiên đến con cháu, giữ trọn “nghĩa nhân” và tinh thần học chữ để tu thân. Hai cặp câu cuối khẳng định giá trị bền vững của di sản Hán Nôm, với hình ảnh ẩn dụ “nguồn xưa chảy mãi” và “bến mơ vững bền” thể hiện niềm tin vào sức sống lâu dài của truyền thống. Bài thơ là lời tri ân và cam kết gìn giữ cội nguồn, dung dị nhưng giàu ý nghĩa văn hóa.
Sự ra đời của Câu lạc bộ Hán Nôm Trần Đình Phong không chỉ là hoạt động văn hóa ý nghĩa của xã Bình Minh, mà còn là bước khởi đầu để di sản Hán Nôm tiếp tục được bảo tồn, phát huy và lan tỏa tới các thế hệ mai sau, góp phần làm rạng danh truyền thống hiếu học của quê hương.
Thái An